به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما» - داود خاندوزی؛ بازار مرغ، این روزها فقط محل خرید و فروش یک کالای پروتئینی نیست؛ صحنه‌ای است از تلاقی معیشت مردم، فشار تولیدکننده، و تصمیم‌های لحظه‌ای مدیران. از یک سو، صف گلایه شهروندانی که در سوم خرداد از نبود مرغ در بازار و قیمت‌های بالا شکایت داشتند، و از سوی دیگر، هشدار دادستان مرکز استان درباره ضرورت ساماندهی بازار، نشان داد که مسئله مرغ در گلستان از یک نوسان ساده عبور کرده و به یک موضوع حساس اجتماعی و اقتصادی بدل شده است.

در همین حال، گزارش‌های مسئولان جهاد کشاورزی از کاهش بخشی از تنش‌ها در بازار، روزنه‌ای از آرامش کوتاه‌مدت را نشان می‌دهد؛ اما پشت این آرامش ظاهری، واقعیتی پیچیده‌تر پنهان است.

گفته می‌شود از میان ۱۵ هزار واحد مرغداری گوشتی فعال کشور، بیش از ۵ هزار واحد غیراستانداردند و با هزینه بالای تولید کار می‌کنند.  

تلفات بالای دوره پرورش، ضریب تبدیل نامناسب، نوسان‌های تولید ماهانه و وابستگی به حلقه‌های حساس زنجیره تأمین، همه نشانه‌هایی هستند از اینکه بازار مرغ هنوز از یک سامانه پایدار و قابل پیش‌بینی فاصله دارد.

در کنار این‌ها، کمبود نقدینگی، مواد اولیه و نیروی کار نیز بر دشواری‌های واحدهای تولیدی افزوده و آینده این صنعت را در سایه‌ای از ابهام نگه داشته است.

این مسئله باعث شد که سازمان جهاد کشاورزی گلستان در نشست خبری به تبیین این شرایط و اقدامات صورت گرفته بپردازد.

حیدرعلی رستمانی که به‌تازگی سکان هدایت معاونت توسعه بازرگانی جهاد کشاورزی استان گلستان را در دست گرفته است، بر لزوم تحول در سازوکارهای نظارتی و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت در این بخش تاکید کرد.

وی با بیان اینکه صنعت طیور پس از نفت به عنوان دومین صنعت بزرگ کشور شناخته می‌شود، نقش این حوزه را در اشتغال‌زایی و امنیت غذایی بی‌بدیل دانست.

ساماندهی تعدد دستگاه‌های نظارتی در بازار

رستمانی با اشاره به وضعیت کنونی نظارت بر اقلام اساسی از جمله مرغ، تعدد دستگاه‌های مسئول را یک چالش جدی دانست.  

وی تصریح کرد: نهادهایی نظیر تعزیرات، بازرسی اصناف و پلیس امنیت اقتصادی در صف مقدم نظارت قرار دارند و در برخی استان‌ها نیز قرارگاه‌های ویژه بازرسی تشکیل شده است.  

به گفته سرپرست معاونت توسعه بازرگانی گلستان، وظیفه ذاتی این دستگاه‌ها نه تنها اعمال جریمه، بلکه حمایت از چرخه تولید و مصرف است تا با هم‌افزایی، از تداخل وظایف جلوگیری شود.

ضرورت گذار از تصمیمات متمرکز به مدیریت استانی

سرپرست معاونت توسعه بازرگانی گلستان با انتقاد از رویکرد انتظار برای تصمیم‌گیری‌های پایتخت، بر ضرورت تدوین برنامه‌ریزی‌های ۶ ماهه و یک‌ساله در سطح استان تاکید کرد.

وی معتقد است مدیران استانی باید با شناخت دقیق از جایگاه تولید در منطقه و پتانسیل‌های اشتغال‌زایی، نسبت به قیمت‌گذاری و مدیریت زنجیره تأمین تصمیم‌گیری کنند تا از نوسانات غیرمنطقی ناشی از سیاست‌های متمرکز جلوگیری شود.

استراتژی هوشمندانه در توزیع و خروج کالا

در حوزه تنظیم بازار رویکرد سخت‌گیرانه‌ای را برای مدیریت عرضه اتخاذ شده است.  

وی اعلام کرد: خروج مرغ از استان تنها برای کسانی مجاز است که سهمیه تعیین‌شده خود را به طور کامل ایفا کرده باشند.

بر این اساس، تولیدکنندگان موظف هستند ۲۰ درصد از تولیدات خود را به تنظیم بازار داخلی استان و ۲۰ درصد دیگر را برای تأمین نیاز بازار تهران اختصاص دهند تا توازن عرضه در شبکه توزیع حفظ شود.

رستمانی همچنین با اشاره به توزیع موفق اقلام اساسی مانند برنج و مرغ منجمد با قیمت‌های تنظیم‌شده، از آمادگی دولت برای مداخله بهنگام در بازار خبر داد تا مردم هیچ‌گونه نگرانی از بابت تأمین نیازهای مصرفی خود نداشته باشند.

احیای امنیت تولید با ابزارهای نوین مالی

رضا نظری، معاون امور دام و توسعه بازرگانی سازمان جهاد کشاورزی استان گلستان، با اشاره به موفقیت‌های اخیر در صنعت طیور استان اعلام کرد که با اتخاذ تدابیر نوین تأمین مالی و تسهیل فرآیندهای تولید، گلستان توانسته است فراتر از تعهدات ابلاغی وزارتخانه عمل کرده و روند رو به رشدی را در جوجه‌ریزی ثبت کند. به گفته وی، این جهش تولید، نشانی از بازگشت آرامش و امنیت روانی به بدنه صنعت مرغداری استان است.

تحول در تأمین نهاده با اعتبار کارت‌های اعتباری
نظری با تشریح سازوکار جدید تأمین نهاده‌ها در سامانه بازارگاه گفت: در این سیستم، نهاده بر اساس میزان جوجه‌ریزی در سامانه بارگذاری و همزمان، اعتبار مالی در کیف پول الکترونیکی تولیدکننده شارژ می‌شود.  
این تسهیلات سه ماهه، بدون سود و با کارمزد بسیار اندک، بدون نیاز به تضامین سنگین بانکی در اختیار مرغداران قرار گرفته است.

نتیجه این رویکرد، ثبت ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان خرید نهاده از ابتدای ماه مبارک رمضان تاکنون است که گلستان را در رده‌های برتر کشوری قرار داده است.

شکستن رکورد جوجه‌ریزی در اردیبهشت ماه

معاون امور دام سازمان جهاد کشاورزی گلستان با بیان اینکه سهمیه ابلاغی وزارتخانه برای اردیبهشت ماه ۱۳ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه بوده است، افزود: با همت تولیدکنندگان و نظارت‌های صورت گرفته، این میزان به حدود ۱۴ میلیون و ۱۵۰ هزار قطعه رسید که نشان‌دهنده رشدی ۲۰ درصدی نسبت به ماه فروردین است.

وی همچنین از پیش‌بینی عبور از سقف ۱۴ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه‌ایِ ابلاغی برای خردادماه خبر داد.

چشم‌انداز بازگشت به رکوردهای پیش از آزادسازی قیمت‌ها

نظری در تبیین وضعیت کلان تولید در استان گلستان اظهار داشت: میانگین جوجه‌ریزی در سال ۱۴۰۲ که شرایط ثبات در نهاده‌های دولتی حاکم بود، ۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه بود. پس از تلاطم‌های ناشی از آزادسازی نرخ نهاده‌ها و شرایط جنگی، اکنون با بهبود فرآیند تولید قراردادی و بازگشت امنیت روانی، روند تولید به شدت در حال بهبود است.

وی با اشاره به آزادسازی صادرات و بهبود شرایط عمومی کشور، ابراز امیدواری کرد که با تداوم این روند و ورود واحدهای جدید به چرخه تولید، گلستان نه تنها به رکوردهای گذشته بازگردد، بلکه در سال جاری از آمار سال قبل نیز پیشی بگیرد.

در حالی که تلاش‌های اخیر مسئولان سازمان جهاد کشاورزی گلستان، نویدبخش کاهش تنش‌ها و بازگشت آرامش نسبی به بازار مرغ در مقطع فعلی است، اما بررسی عمیق‌تر چالش‌های ساختاری صنعت طیور نشان می‌دهد که مشکلات ریشه‌ای همچنان پابرجا هستند.

استاندارد نبودن بخش قابل توجهی از واحدهای تولیدی، هزینه‌های بالای تولید، تلفات فزاینده جوجه‌ها، ضریب تبدیل پایین دان به وزن، و وابستگی به واردات در حلقه‌های کلیدی زنجیره تولید، همگی موانعی هستند که نیازمند راهکارهای اساسی و بلندمدت می‌باشند.

بی‌شک، عبور از نوسانات تولید ماهانه و دستیابی به تقویم تولید متناسب با نیاز واقعی بازار، نیازمند بازنگری جدی در سیاست‌گذاری‌ها و سرمایه‌گذاری هدفمند در جهت ارتقاء استانداردهای فنی، بهینه‌سازی بهره‌وری و تقویت زنجیره تأمین بومی است. همچنین، حل مشکلات کمبود نقدینگی، مواد اولیه و نیروی کار، که از دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان محسوب می‌شود، می‌تواند گامی مؤثر در جهت تضمین پایداری و تاب‌آوری این صنعت حیاتی، که دومین صنعت بزرگ کشور پس از نفت محسوب می‌شود، باشد.

در غیر این صورت، هرگونه آرامش فعلی در بازار، تنها مسکنی موقت برای دردهایی مزمن خواهد بود.

انتهای خبر/