به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما»، اجرای مزارع الگویی پنبه با همکاری بخش خصوصی، تازه‌ترین نشانه از تلاش‌ها برای توسعه دوباره این محصول در استان است؛ تلاشی که بر پایه انتقال دانش فنی، استفاده از فناوری‌های نوین و تقویت بهره‌وری بنا شده است.

پنبه در تاریخ کشاورزی گلستان، فقط یک محصول زراعی نبوده، بلکه بخشی از هویت اقتصادی و تولیدی استان به شمار آمده است با این حال، در سال‌های گذشته به دلایل مختلف از جمله افزایش هزینه‌های تولید، چالش‌های اقتصادی، و فاصله میان یافته‌های علمی و عمل مزرعه، سطح زیر کشت این محصول در برخی مناطق کاهش یافت.

اکنون اما با شکل‌گیری الگوهای تازه مشارکت میان دولت، مراکز ترویجی و بخش خصوصی، امیدها برای بازگشت پنبه به روزهای پررونق گذشته بیشتر شده است.

چرا مزارع الگویی حیاتی هستند؟

در نظام‌های کشاورزی سنتی، یافته‌های پژوهشی غالباً در محیط‌های ایزوله محصور می‌مانند اجرای موفقیت‌آمیز مزارع الگویی پنبه در گلستان که با همکاری سازمان جهاد کشاورزی و شرکت «پیشگامان کشت پایدار» صورت گرفته، پاسخی استراتژیک به همین خلأ است.

مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی گلستان، با تأکید بر تغییر پارادایم در بخش ترویج می‌گوید: هدف ما انتقال تکنولوژی از تئوری به واقعیت‌های خاک است.

سلطانعلیان افزود: مزارع الگویی، ویترین عملیِ فناوری‌های نوین هستند تا کشاورز با چشم خود، تفاوت عملکرد را در محصول نهایی لمس کند.

تحول در اقتصاد کشاورزی با «مدل کشت قراردادی»

شاید بتوان کلیدی‌ترین رکن این تحول را در رویکرد شرکت‌های پیشرو در کشت قراردادی جست‌وجو کرد. مدیرعامل شرکت پیشگامان کشت پایدار با اشاره به اولویتِ «ارتقای بهره‌وری» می‌گوید: تمرکز اصلی ما در مزارع الگویی، کوتاه کردن فاصله میان یافته‌های علمی و سفره کشاورز است.

هامان هاشمی بیان کرد: تا زمانی که تکنولوژی به افزایش سودآوریِ ملموس منجر نشود، کشاورز تمایلی به تغییر الگوی کشت نخواهد داشت.

این رویکرد که بر مبنای تضمین مسیر از بذر تا بازار بنا شده، نه‌تنها ریسک تولید را برای کشاورز کاهش می‌دهد، بلکه او را از یک تولیدکننده سنتی به یک «کارآفرین دانش‌بنیان» ارتقا می‌دهد.

زنجیره ارزش؛ مقصد نهایی احیای پنبه

احیای پنبه در گلستان تنها به معنای افزایش سطح زیر کشت نیست؛ بلکه هدف، بازگرداندنِ «ارزش افزوده» به استان است کارشناسان معتقدند که مزارع الگویی، کاتالیزور (شتاب‌دهنده) پذیرش نوآوری‌ها در بدنه تولید هستند.

وقتی تولیدکننده می‌بیند که با مدیریت دقیق، مصرف بهینه نهاده‌ها و استفاده از دانشِ روز، می‌توان عملکرد در واحد سطح را ارتقا داد، میل به مدرن‌سازی زنجیره ارزش در کل استان تقویت می‌شود.

افق پیش رو بازگشت به جایگاه قطب تولید

گلستان با برخورداری از اراضی حاصلخیز و سابقه طولانی در کشت «طلای سفید»، پتانسیل بالایی برای بازپس‌گیری سهم خود از بازار داخلی و بین‌المللی دارد. با این حال، شرط پایداری این موفقیت در گرو چند عامل است:

استمرار ترویج: تبدیل مزارع الگویی به پایگاه‌های ثابت آموزشی.

تداوم مشارکت خصوصی: تسهیل حضور شرکت‌های دانش‌بنیان در کشت قراردادی.

مدیریت هوشمند منابع: استفاده از تکنولوژی‌های نوین برای کاهش هزینه‌های نهاده.

آیا روزهای طلایی پنبه‌کاران بازمی‌گردد؟

مزارع الگویی پنبه، بیش از آنکه طرح‌های نمایشی باشند، آزمایشگاه‌های واقعی برای گذار از کشاورزی معیشتی به کشاورزی تجاری هستند ترکیب دانش ترویجیِ جهاد کشاورزی با چابکی و سرمایه بخش خصوصی، در حال ترسیم نقشه‌ای است که در آن «پنبه» دوباره به یکی از محورهای اصلی اقتصاد گلستان تبدیل خواهد شد.

اگر این مدلِ «پیوندِ دانش و مزرعه» بتواند در سطح کلان استان تعمیم یابد، می‌توان انتظار داشت که صنعت پنبه گلستان، نه‌تنها در تولید، بلکه در فرآوری و صنایع جانبی نیز به جایگاه پیشین خود در کشور بازگردد.

انتهای خبر/