استان گلستان این نگین خطه شمال، با تنوع فرهنگی و قومی غنی خود، همواره مهد هنر و خلاقیت بوده است اما آیا این ظرفیت فرهنگی، به خوبی به موتور محرک توسعه اقتصادی و اشتغالزایی تبدیل شده است؟
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «گلستان ما«، در میان توسعه اقتصادی و تلاش برای خلق فرصتهای شغلی پایدار، استان گلستان، این سرزمین چهارفصل و چهار اقلیم، گنجینهای از هنر و خلاقیت را در دل خود جای داده است صنایعدستی. این میراث گرانبها که ریشه در فرهنگ غنی اقوام مختلف این منطقه دارد، نه تنها نمادی از هویت فرهنگی گلستان است، بلکه پتانسیلی قابل توجه برای ارتقاء سطح معیشت مردم و رونق اقتصادی استان محسوب میشود اما آیا این ظرفیت عظیم، به درستی شناخته شده و به کار گرفته شده است؟
در «روز جهانی صنایعدستی» مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان گلستان، آماری را مطرح کرد که هم مایه امیدواری و هم طرحکننده پرسشهای جدی است فعالیت حدود ۴۰ هزار هنرمند در ۸۰ رشته فعال صنایعدستی. این رقم، گلستان را در جایگاهی برجسته در میان استانهای پیشرو کشور قرار میدهد.
اما فراتر از این اعداد و ارقام، باید به عمق این ظرفیت نگریست؛ به تنوع رشتههای بومی، کیفیت آثار، زیرساختهای حمایتی و چشمانداز بازارهای ملی و بینالمللی بیشتر توجه کرد.
این گزارش با هدف واکاوی عمیقتر جایگاه صنایعدستی در استان گلستان تهیه شده است تا ضمن بررسی دستاوردهای اخیر از جمله ثبت آثار ملی و جهانی و تعیین شهرهای و روستاهای نمونه صنایعدستی به چالشها و فرصتهای پیش روی این حوزه پرداخته شود هدف، ترسیم تصویری جامع از وضعیت کنونی و افق پیش روی هنرمندان گلستانی و نقش صنایعدستی در توسعه پایدار این استان است.
در گلستان حدود ۴۰ هزار هنرمند توانمند صنایعدستی داریم و ۸۰ رشته فعال در این حوزه مشغول به کار هستند این عدد، گلستان را به یکی از استانهای پیشرو کشور در حوزه صنایعدستی تبدیل کرده است این بخشی از اظهارات مدیرکل میراثفرهنگی گلستان، فریدون فعالی، است که به مناسبت «روز جهانی صنایعدستی» بیان شد. آماری که در نگاه اول نویدبخش رونق اقتصادی و فرهنگی است، اما پشت پرده آن، چالشها و فرصتهای متعددی نهفته است که نیازمند بررسی دقیقتر است.
هنر بومی، نقشه راه تجاریسازی
فعالی با اشاره به اینکه از این تعداد هنرمند، ۳۴ رشته به صورت بومی در استان گلستان فعال هستند، بر اهمیت حفظ و احیای این هنرهای ریشهدار تأکید کرد اما نکته امیدوارکننده، تلاش برای تدوین «نقشه راه تجاریسازی و استاندارد آموزشی» برای بسیاری از این رشتههای بومی است.
وی در این باره گفت: ما در تلاشیم تا با تدوین این نقشههای راه، ضمن حفظ اصالت هنر، امکان ورود آن به بازارهای ملی و بینالمللی را تسهیل کنیم و استانداردهای لازم را برای تولید محصولات با کیفیت فراهم آوریم این اقدام، گامی مهم در جهت تبدیل هنر به کسبوکاری پایدار و سودآور برای هنرمندان است، هنرمندانی که بسیاری از آنها، این هنر را از نسلهای پیشین به ارث بردهاند.
تعاونیها بازوی توانمند هنرمندان
آمار ۵۸ تعاونی فعال صنایعدستی در استان گلستان، نشاندهنده تلاشی نظاممند برای حمایت از هنرمندان و تسهیل فرآیندهای تولید، بازاریابی و فروش است مدیرکل میراثفرهنگی در این خصوص افزود: تعاونیها نقش حیاتی در تجمیع توان تولیدکنندگان، دسترسی به منابع مالی، آموزش و بازارهای فروش ایفا میکنند. ما از فعالیت این تعاونیها حمایت میکنیم تا بتوانند به بهترین شکل، یاریگر هنرمندان ما باشند.
این تعاونیها، به ویژه در مناطق روستایی، میتوانند نقش مهمی در ایجاد اشتغال پایدار و جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها ایفا کنند.
افتخارات ملی و جهانی؛ مهر اصالت تا ثبت در یونسکو
کیفیت و اصالت صنایعدستی گلستان، تنها در آمار هنرمندان خلاصه نمیشود؛ این مهم در افتخارات ملی و بینالمللی نیز تجلی یافته است.
فریدون فعالی از ثبت ۱۴ اثر استان در فهرست مهر اصالت بینالمللی و ۱۶۷ اثر در فهرست مهر اصالت ملی خبر داد و گفت: این مهرها، نشاندهنده کیفیت بالای آثار هنرمندان گلستانی و تطابق آنها با معیارهای جهانی است.
وی افزود: اما اوج این افتخارات، ثبت ۴۴ اثر در فهرست میراث ناملموس ملی و به خصوص، ثبت سه اثر جهانی «سوزندوزی ترکمن»، «فرش ترکمن» و «کمانچه» در فهرست جهانی یونسکو است این دستاورد بیسابقه، نه تنها اعتبار بینالمللی این هنرها را تضمین میکند، بلکه مسئولیت حفاظت و انتقال آنها به نسلهای آینده را نیز گوشزد مینماید.
فعالی گفت: ثبت این آثار در فهرست جهانی، افتخار بزرگی برای استان و کشور است و ما را موظف میکند تا با تمام توان از این میراث گرانبها حفاظت کرده و آن را به جهانیان معرفی نماییم.
شهرهای ملی و روستاهای نمونه کانونهای توسعه صنایعدستی
مدیرکل میراثفرهنگی گلستان همچنین از ثبت دو شهر «گنبدکاووس» و «علیآبادکتول» به عنوان شهرهای ملی صنایعدستی و چهار روستا «زیارت»، «شاپور»، «سیاهرودبار» و «تنگلی» به عنوان روستاهای ملی صنایعدستی خبر داد.
فعالی در این باره توضیح داد: انتخاب این شهرها و روستاها به عنوان کانونهای ملی صنایعدستی، فرصتی مغتنم برای تمرکز بر پتانسیلهای منطقهای، جذب سرمایهگذاری و توسعه زیرساختهای گردشگری و تولید است ما امیدواریم این مناطق به قطبهای مهم تولید و عرضه صنایعدستی و مقاصد گردشگری فرهنگی تبدیل شوند.
هفته صنایعدستی فرصتی برای تعامل و معرفی
فعالی به برنامههای هفته صنایعدستی اشاره کرد و از برگزاری نشستهای تخصصی با هنرمندان، افتتاح نمایشگاهها، بازارچهها و فروشگاههای صنایعدستی در شهرهای مختلف استان خبر داد.
وی تأکید کرد: این هفته فرصتی است تا با هنرمندان از نزدیک گفتگو کنیم، دغدغههایشان را بشنویم و برای رفع موانع تولید و فروش تلاش نماییم همچنین، این برنامهها فرصتی برای معرفی بیشتر توانمندیهای صنایعدستی گلستان به عموم مردم و گردشگران خواهد بود.
با وجود این آمار درخشان و افتخارات متعدد، همچنان چالشهایی پیش روی صنایعدستی گلستان قرار دارد مواردی چون بازاریابی پایدار، دسترسی هنرمندان به مواد اولیه مرغوب و ارزان، بیمه هنرمندان و حمایتهای مالی هدفمند، از جمله مسائلی هستند که نیازمند توجه جدی مسئولان و همکاری بخش خصوصی هستند.
با این حال، با توجه به اراده مدیران استانی و ظرفیت بالای هنرمندان، چشمانداز آینده صنایعدستی گلستان روشن به نظر میرسد و این هنر میتواند به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و فرهنگی استان تبدیل شود.
خبرنگار: سمیرا رجبی
انتهای خبر/
© کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب گلستان ما با ذکر منبع امکان پذیر است.
نظرات
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط پایگاه خبری گلستان ما در وب سایت منتشر خواهد شد
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد