اصول پرورش کرم ابریشم

0
29983
1348
1395-01-19 03:59

علیرغم چاپ و انتشار کتب متعدد و باارزش علمی در مورد رشته‌های مختلف نوغانداری و صنعت ابریشم، لزوم تهیه نشریه آموزشی که بتواند به‌صورت کاربردی و علمی مورد استفاده علاقمندان واقع شود احساس می‌گردید به همین منظور بر آن شدیم تا مجموعه‌ای به زبان ساده تحت عنوان آموزش نوغانداری تهیه و در اختیار علاقمندان قرار دهیم.

به گزارش گلستان ما به نقل از نیلکوه،  علیرغم چاپ و انتشار کتب متعدد و باارزش علمی در مورد رشته‌های مختلف نوغانداری و صنعت ابریشم، لزوم تهیه نشریه آموزشی که بتواند به‌صورت کاربردی و علمی مورد استفاده علاقمندان واقع شود احساس می‌گردید به همین منظور بر آن شدیم تا مجموعه‌ای به زبان ساده تحت عنوان آموزش نوغانداری تهیه و در اختیار علاقمندان قرار دهیم. نشریه‌ای که از نظر خوانندگان عزیز می‌گذرد مشتمل اطلاعات مورد نیاز تفریق تخم نوغان – کرم ابریشم و بیماری‌های رایج در مورد نوغانداری است. امید است مطالب نشریه مورد استفاده علاقمندان قرار گیرد.

تفریخ تخم نوغان ( خارج شدن کرم‌ها از تخم )

هدف از تفریخ فقط بیرون آمدن کرم ابریشم از تخم به هر شکل نیست ، بلکه هدف ایجاد شرایط مناسبی است که به‌وسیله آن تقریباً همه کرم‌ها به طور همزمان ، یکنواخت و باقدرت کافی از تخم‌ها خارج گردند و زمان مناسب این کار حدود 13-12 روز از زمان خروج تخم نوغان‌ها از سردخانه است.

لازم به ذکر است که جهت هماهنگی بیشتر تا مرحله قبل از تغییر رنگ کامل تخم نوغان نور طبیعی ( یا 18 ساعت نور و 6 ساعت تاریکی ) مورد استفاده قرارگرفته و پس از تغییر رنگ تخم نوغان‌ها 2 روز تاریکی کامل مورد استفاده قرار گیرد و پس از طی مراحل فوق به‌منظور در آمدن یکنواخت لاروها از تخم لازم است به مدت 2 الی 4 ساعت تخم‌ها را در معرض نور قرار داده تا کاملاً تفریخ شود.

نکات مهم در پرورش کرم جوان :

کرم‌های تازه تفریخ شده تا پایان خواب سوم اصطلاحاً کرم جوان و به کرم‌های سنین چهارم و پنجم اصطلاحاً کرم بالغ گفته می‌شود .

1- ورودی‌های محل پرورش را با مخلوط آهک و کلر گردپاشی نموده و جهت ضدعفونی دست‌ها محلول 1% کلر در نظر گرفته شود . افراد می‌بایست قبل از شروع کار دست‌ها را ضدعفونی کرده و کف دمپایی‌ها را آغشته به مخلوط آهک و کلر نمایند .

2- در روز تفریخ پس از گذراندن مرحله تاریکی، تخم نوغان‌ها می‌بایست در معرض نور به مدت 2 الی 4 ساعت قرار بگیرد تا با این روش 90 تا 95 درصد تخم نوغان‌ها تفریخ گردند.

3- برای تغذیه از برگ‌های مناسب به‌اندازه 2 سانتی مترمربع استفاده‌شده و از اندازه‌های خیلی کوچک و نازک و بلند خودداری کنید .

4- برداشت برگ از روز قبل تهیه و آماده شود.

5- هرگز کرم‌های جوان را با دست لمس نکرده و حتی‌الامکان غیر از مواد نظافت بستر ، از 2 عدد پر تمیز برای اضافه کردن بستر استفاده گردد.

6- افزایش سطح بستر ( باز کردن جای کرم‌ها ) می‌بایست که به‌صورت تدریجی در زمان هر مرحله برگ دهی صورت گرفته ، برگ دهی نازک انجام شود . از تراکم بیش‌ازحد کرم‌ها و یا برگ دهی اضافی خودداری گردد.

7- قبل از خواب ، برگ دهی به‌صورت نازک با قطعات برگ به طول و عرض یک سانتی‌متر در خواب اول و 2 سانتی‌متر در خواب دوم صورت پذیرد .

8- بسترهای پرورشی در معرض نور مستقیم و شدید قرار نگیرد.

9- به‌جز در موارد انجام کار مانند برگ دهی ، نظافت یا تعویض بستر از حضور افراد در سالن پرورش جلوگیری شود.

10- در طول سنین اول و دوم ، حرارت بین 26-25 درجه و رطوبت بین 85-80 درصد و در طول سن سوم حرارت 25-24 درجه و رطوبت 80-75 درصد تأمین گردد.

11- برگ دهی را بین ساعات 8-7 ، 13 و 30/19 انجام دهید .

12-برای برگ دهی صبح و شب ، برگ‌ها را ساعت 6 بعدازظهر برای برگ دهی ظهر برگ‌ها را 8 صبح برداشت کنید .

13- برگ‌ها را درز محل خنک و سایه با پوشاندن پارچه مرطوب تازه نگه‌داشته و مراقب باشید تا برگ‌ها به‌صورت انباشته و گرمازده نشوند.

14- پس از برگ دهی به‌منظور حفظ رطوبت برگ‌های خردشده روی بستر پرورش را با یک تکه کاغذ تمیز به طور کامل پوشانده و روی کاغذ را به‌صورت آبپاشی با دست‌کمی مرطوب نمایید، کاغذهای پوشانده را نیم ساعت قبل از هر برگ دهی از روی بسترها بردارید.

15-در زمان خواب رطوبت محیط را کاهش داده و برای خشک نگه‌داشتن بستر پرورشی از پاشیدن پودر آهک شسته ( آبدیده ) به‌صورت گردپاشی استفاده نمایید.

16-به‌منظور ایجاد یکنواختی در پرورش تا زمانی که 95-90درصد کرم‌ها به خواب نرفته‌اند برگ دهی را به‌صورت پراکنده ادامه داده و تا زمانی که 95-90 درصد کرم‌ها بیدار نشده‌اند برگ دهی جدید را شروع نکنید.

نکات مهم در پرورش کرم بالغ :

جهت ادامه عملیات پرورش کرم‌ها پس از خواب سن سوم از محل پرورش کرم جوان به تلمبارهای پرورش کرم بالغ منتقل می‌شوند . علاوه بر نکات ذکرشده در قبل موارد زیر می‌بایست مورد توجه قرار گیرند :

1- حرارت مناسب برای پرورش کرم بالغ 24-23 درجه سانتی‌گراد و رطوبت مناسب 75-70 درصد است . در تأمین شرایط فوق می‌بایست که از نوسانات شدید حرارت در طول روز و شب جلوگیری به عمل آید .

2- تغذیه در مرحله کرم بالغ با شاخه صورت گرفته و نیازی به قطعه‌قطعه کردن برگ‌ها نیست .

3- برگ‌های مورد استفاده می‌بایست که به‌اندازه کافی رشد کرده و دارای رنگ سبز تیره باشند . استفاده از برگ‌های خیس ، خاک‌آلود ، بیمار و پژمرده ، برگ‌های سایه و جوانه‌های بالائی شاخه‌ها موجب بروز بیماری در کرم ابریشم خواهد شد.

4- به‌منظور کاهش رطوبت در محیط پرورش ایجاد تهویه هوا به کمک جریان ملایم باد در تلنبار الزامی است .

5- به علت حجم زیاد برگ مصرفی در کرم بالغ ، برگ‌های برداشت‌شده می‌بایست در شرایط خنک و سایه نگهداری شده و در صورت خشک بودن بیش‌ازحد برگ‌ها با مرطوب کردن برگ‌ها آنها را تازه نگه داشت ولی برگ مورد مصرف هیچ‌گاه نباید خیس باشد.

6- از رفت و آمدهای بی‌مورد به تلنبارهای مجاور که احتمال وجود بیماری دارند پرهیز گردد.

7- حتی‌المقدور برداشت برگ در ساعات خنک روز انجام‌شده و در صورت تهیه برگ از توتستان‌های دیگر، مقداری از برگ برای اطمینان از عدم آلودگی به سموم شیمیایی توسط تعداد معدودی از کرم‌ها مورد آزمایش قرار گیرد .

8- در روزهای آخر سن پنجم و زمان تنیدن پیله به کاهش رطوبت محیط به‌وسیله تهویه هوا توجه خاص گردد.

9- در صورت مشاهده کرم‌های بیمار ، آنها را از بستر پرورش جمع‌آوری نموده و به طریقه بهداشتی در چاله آهک دفن و یا بسوزانید تا از گسترش بیشتر بیماری جلوگیری شود ، سپس دست‌ها را با محلول آب و کلر ضد عفونی نمایید .

10- در زمان خواب استفاده از پودر آهک کشته را فراموش نکنید.

11- از تراکم بیش‌ازحد کرم‌ها جلوگیری کرده و برای هر جعبه تخم نوغان ( حاوی 20000 عدد تخم ) حدود 20 مترمربع بستر در نظر بگیرید.

بیماری‌های رایج در پرورش کرم ابریشم :

با توجه به اینکه بیماری‌های کرم ابریشم در مان شدنی نبوده و استفاده از دارو عملی نیست . بنابراین مهم‌ترین اصل در جلوگیری از شیوع بیماری‌ها رعایت اصول بهداشت و عملیات پیشگیری است . به این منظور کلیه اماکن و وسایل پرورشی را می‌بایست قبل از شروع هر مرحله پرورش و پس از پایان پرورش ضدعفونی نمود . برای ضد عفونی از موارد زیر می‌توان استفاده نمود :

محلول 2 درصد فرمالین :

زمان استفاده از محلول فرمالین 4 روز قبل از پرورش است. محلول شامل یک لیتر فرمالین ( 37 درصد ) و 17 لیتر آب است. برای تأثیر بهتر این محلول می‌بایست محیط گرم بوده و کلیه منافذ ورود و خروج هوا گرفته‌شده باشند . 48 ساعت قبل از شروع پرورش ،

می‌بایست که کلیه درب‌ها و پنجره‌ها را بازنمود تا گاز حاصل از فرمالین از محیط پرورش کاملاً خارج گردد. از این محلول برای هر مترمربع به میزان یک لیتر استفاده می‌شود.

محلول 1 درصد کلر :

زمان استفاده یک روز قبل از شروع پرورش است محلول شامل 20 گرم کلر تجارتی و یک لیتر آب است . در تلنبارهای سنتی این محلول کاربرد راحت تری دارد . برای ضد عفونی بستر یک جعبه و وسایل مربوطه مجموعاً 10 لیتر از این محلول کافی است .

1- پودر کلر و آهک :

این پودر به‌صورت روزانه در محل ورودی‌های سالن پرورش استفاده می‌گردد و مخلوط شامل 950 گرم آهک کشته و 50 گرم کلر است .

حال تعدادی از بیماری‌های رایج نوغانداری و روش‌های کنترل آنها ذکر می‌گردند.

کراسری ( بانام محلی زرد میر، مخوس)

علائم بیماری :

ایجاد برآمدگی در محل اتصال بندهای بدن کرم ، نازک، درخشنده و شکننده شدن پوست بدن کرم‌ها، تحرک بیش‌ازحد و مشاهده تعدادی از کرم‌های بیمار در لبه‌های بستر پرورشی ، خروج مایع شیری‌رنگ از بدن کرم‌های بیمار پس از ترکیدن .

راه‌های شیوع بیماری :

ضدعفونی ناقص، تغییرات ناگهانی شرایط محیط مانند درجه حرارت ، وجود رطوبت بیش‌ازحد در محیط پرورش و برگ‌ها ، استفاده از برگ‌های باکیفیت نامطلوب ، تغذیه لاروها با برگ‌های مرطوب و لطیف ، تراکم بیش‌ازحد لاروها ، استفاده از برگ‌های تخمیر شده ( گرمازده و ترش شده ) و آلوده ، تهویه نامطلوب .

راه‌های کنترل و پیشگیری :

انجام ضدعفونی صحیح ، تغذیه کرم‌ها با برگ‌های مطلوب ، حفظ و تأمین حرارت و رطوبت در حد مناسب ، مدیریت صحیح پرورش در زمان خواب و بیداری و تنیدن پیله ، فراهم نمودن سطح کافی بستر پرورش و ایجاد تهویه ، جمع‌آوری و انهدام سریع کرم‌های آلوده ، استفاده از مواد ضدعفونی‌کننده به توصیه کارشناسان شرکت ابریشم ایران .

2-فلاشری ( با نام محلی سیاه میر ، لسه میر )

علائم بیماری :

اشتهای ضعیف ، کندی رشد و چروکیدگی پوست بدن ، از دست رفتن قابلیت ارتجاعی و کشیدگی پوست ، اسهال و استفراغ ، مشاهده حالت زنجیری در مدفوع ، سفت شدن قسمت سر و سینه کرم‌ها ، سیاه شدن کرم‌های مرده.

راه‌های شیوع بیماری :

ضد عفونی ناقص ، تفریخ نادرست تخم نوغان ، نوسان درجه حرارت ، استفاده از برگ‌های نامطلوب مانند برگ‌های خیس یا گرمازده و پلاسیده و خاک‌آلود ، عدم تهویه در محیط پرورش ، تعداد بیش‌ازحد کرم‌ها و برگ دهی خیلی کم یا خیلی زیاد ، انباشته شدن فضولات در بستر پرورش ، ایجاد ضربه و صدمه در طول عملیات پرورش .

راه‌های کنترل و پیشگیری:

ضدعفونی صحیح، جابجایی مناسب تخم نوغان از محل خرید تا محل تفریخ و انجام عملیات صحیح و استاندارد در تفریخ ، تأمین و حفظ حرارت و رطوبت مناسب در تمام طول پرورش ، تغذیه با برگ‌های مطلوب ، رعایت اصول بهداشت در پرورش ، اجتناب از ایجاد صدمه و زخم در بدن کرم ، جمع‌آوری و انهدام کرم‌های بیمار و نگهداری صحیح برگ توت .

موسکاردین ( با نام محلی نقلک، گج میر )

علائم بیماری:

از دست رفتن اشتها و سستی و بی‌حالی در مراحل اولیه، ظهور خال‌ها و لکه‌های روغنی روی سطح بدن، نرم شدن مدفوع، استفراغ و به دنبال آن مرگ، بدن لاروهای مرده سفت شده و توسط قارچ پوشیده شده و به‌صورت یک تکه گچ به رنگ سفید.

راه‌های شیوع بیماری:

ضدعفونی ناقص، بالا بودن درجه حرارت و رطوبت محل ، افزایش رطوبت بستر ، ایجاد آلودگی از توتستان‌های آلوده، عدم رعایت بهداشت در طول پرورش.

راه‌های کنترل و پیشگیری:

ضدعفونی صحیح اماکن و وسایل پرورشی، برقراری تهویه مناسب، کاهش تراکم کرم‌ها در سطح بستر و کاهش ضخامت برگ دهی در بستر، سوزاندن کرم‌های آلوده، استفاده از محلول‌های قارچ کش به توصیه کارشناسان شرکت ابریشم، کاهش حرارت و رطوبت محیط پرورش.

4- مسمومیت غذائی:

علائم:

ظهور حرکات عصبی در سر و سینه کرم‌های مسموم ، اسهال و استفراغ شدید بدن کرم‌ها، بالا نگه‌داشتن سر و سینه کرم‌های مسموم.

راه‌های ایجاد مسمومیت:

استفاده از برگ‌های ناشناخته و یا آلوده به سموم شیمیائی و حشره‌کش‌ها، احداث توتستان در مجاورت کارخانه‌ها صنعتی، معادن و باغات توتون، سم پاشی باغات و مزارع مجاور در مسیر باد به سمت توتستان.

راه‌های کنترل و پیشگیری:

اطمینان از عدم آلودگی برگ‌ها به سموم از طریق آزمایش آنها با تعداد کمی از کرم‌ها قبل از تغذیه کامل، برگ دهی سریع با برگ‌های تازه و لطیف پس از مشاهده علائم مسمومیت به‌منظور کاهش تلفات.

انتهای پیام/

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط خبرگزاری گلستان ما در وب سایت منتشر خواهد شد

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد

© کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب گلستان ما با ذکر منبع امکان پذیر است.