مردم روستای چشمه‎ساران با کشف گنجینه خود و رهایی از فقر هم‎پیمان شدند که به منابع طبیعی آسیب نزنند و به این واسطه جشن تبرسوزان برگزار کردند.

به گزارش گلستان ما به نقل از شبستان، داود خاندوزی، گردنه‎های زیادی را باید در مسیر جاده آزادشهر به شاهرود طی کرد، گاهی خودروهای سنگین در روبه‎روی شما قرار می‎گیرند و با سرعت لاکپشتی به دلیل حجم باری که با خود می‎کشند مدت‎ها در این مسیر دو طرفه سرعت شما را کند می‎کنند ولی اگر هدف گشت و گذار باشد این‎ها باعث نمی‎شود که برای رسیدن به منظره زیبا و دشت‎هایی پوشیده از گیاهان کوهی و مرتعی مسیر بازگشت را انتخاب کرد.

اما مردم این منطقه به دلیل کمبود آب، اشتغال جوانان، عملکرد پایین کشاورزی از محصولات گندم و جو، تک کشته بودن این اراضی و ... در سنوات گذشته مسیر برگشت به شهر را برای حل مشکلات مایحتاج زندگی انتخاب کردند و افرادی هم که در این منطقه باقی می‎ماندند باید مشقت‎های عدم دسترسی به امکانات و لوازم مورد نیاز معیشتی را محتمل می‎شدند و چاره‎ای برای آنها نمی‎ماند که گاهی برای کارگری هم که شده به شهر‎های اطراف بروند.

حتی برای حل بحران مشکلات زندگی زنان روستایی چشمه‎ساران ساعت 4 صبح بیدار می‎شدند و برای کار به کارخانه‎هایی استان سمنان می‎رفتند، گرچه نیمی از حقوقشان برای کرایه‎های ماشین می‎رفت ولی با این حقوق راضی بودند چرا که با همین کار خانواده نیاز به کوچ به شهر نخواهد داشت.

پسران و دخترانی که زود مرد می‎شدند و به جای تحصیل برای حل مشکلات اقتصادی خانواده مجبور به کار در مزارع، چوپانی و ... می‎شدند؛ وضعیتی که هم‎اکنون در برخی دیگر از نقاط محروم مثل کلاله، مراوه‎تپه و گمیشان وجود دارد ولی مردم چشمه‎ساران آزادشهر به گنجینه‎ای دست پیدا کردند که این امر باعث شده که از فقر فرار کنند.

مردم روستاهای چشمه‎ساران با کشف گنجینه خود و رهایی از فقر هم‎پیمان شدند که به منابع طبیعی آسیب نزنند و به این واسطه جشن تبرسوزان برگزار کردند.

۲۶ سال گذشته یک روحانی پیر و فرزانه وقتی متوجه رشد زعفران وحشی در وامنان شد این گنجینه ارزشمند را کشف کرد، او حجت‎الاسلام احمدی همان مرد خردمندی است که امروز برای وامنانی‎ها و مردم منطقه چشمه‎ساران بسیار محترم است و  باعث شده وامنان شهرت کشوری پیدا کند.

گرچه در سال‎های گذشته کسی اسم وامنان را نشنیده بود ولی امروز به خاطر وجود زعفران با کیفیت و قابل رقابت با زعفران قائنات شهرت پیدا کرده و این روستا در سال‎های آینده شاید با عرقیجات گیاهی و تولید گیاهان دارویی مثل گل‎گاوزبان و گلاب محمدی پرآوازه تر هم شود.

امروز نه تنها وامنانی‎ها بلکه تقریبا 60 هزار نفر از مردم مناطق محروم کوهپایه‎ای آزادشهر، مینودشت و رامیان با زعفرانی که در مساحت 400 هکتاری در این منطقه پرورش داده می‎شود اشتغال فصلی پیدا کردند.

حال به واسطه زعفران مردم این روستا بنا دارند در پایان فصل برداشت جشن شکرگذاری برگزار کنند.

به این روستای افسانه‎ای رفتیم که امروز باید آن را قصر زعفران ایران دانست، روستایی که در نقطه انتهایی استان گلستان و دروازه ورودی استان سمنان قرار دارد.

بازگشت ۱۰۰ خانوار وامنانی به روستا با توسعه کشت زعفران

«حجت الاسلام محمد احمدی»، امام جماعت این روستا از سکانس‎های کشف زعفران برای ما این چنین نقل کرد که 26 سال گذشته با مشاهده زعفران وحشی در این منطقه تصمیم به توسعه زعفران در این منطقه را داشته است اما شاید تصور نمی‎کرد که کشت 50 کیلو پیاز زعفران در آن روز منجر به آن شود که امروز تنها از وامنان 500 تن پیاز زعفران هر ساله به فروش برسد؛ زعفرانی که از نظر کیفیت به یکی از بهترین برندهای ایران تبدیل شده و مشتریان ثابت و زیادی پیدا کرده است.

امام جماعت وامنان می‎گوید: در  وامنان و منطقه چشمه‎ساران 300 هکتار و در استان 400 هکتار در سال زعفران کشت می‎شود و با کشت زعفران اتفاقات مبارکی در این منطقه رقم خورده است.

حجت‎الاسلام احمدی از بازگشت تقریبا 100 خانوار وامنانی به روستا خبر داد و گفت: این خانواده‌ها طی سال‎های گذشته به دلیل بیکاری و عدم امکانات دسترسی به شهرها مهاجرت کرده بودند اما امروز با بهبود وضعیت مجدد به روستا بازگشتند، زمین‎های این منطقه عمدتاً خردمالکی است و کشت محصولاتی مثل جو و گندم در این منطقه مقرون به‎صرفه نیست لذا در سنوات گذشته بسیاری از افراد از روستا به شهرها رفتند.

وی تاکید کرد: تقریبا 2 تن زعفران از این منطقه برداشت می‎شود و در نگین آن ذره‎ای سفیدی ندارد و همچنین چه در تولید زعفران و چه در تولید گیاهان دارویی و عرقیجات از سموم استفاده نمی‎شود.

امام جماعت وامنان خاطرنشان کرد: با کشت زعفران اشتغال در این منطقه رونق گرفت و در زمان برداشت جمعیتی بیش از 60 هزار نفری مشغول به کار می‎شوند و بخش عمده این اشتغال کار در خانه است.

حجت‎الاسلام احمدی بیان کرد: برای اینکه گرده از گل زعفران جدا شود گل زعفران وامنان به روستاهای اطراف و حتی روستاهای شهرستان شاهرود ارسال می‎شود و بسیاری از خانواده‎ها با این کار از شرایط اقتصادی بهتری برخوردار می‎شوند.

حالا با زعفران وامنان مردم این منطقه در فصل برداشت به مدت 20 روز شبانه‎روز تلاش می‎کنند تا معجزه طبیعت معیشت آنها را در طول سال تامین کند.

از این رو در فصل برداشت وامنانی‎ها ساعت 3 صبح بیدار می‎شوند و زن و مرد، پیر و جوان در حالی که کلاه‎های چراغ‎دار بر سر دارند برداشت زعفران را در مزارع آغاز می‎کنند که این کار تا ساعت 9 صبح تداوم پیدا می‎کند.

وامنانی‌ها پس از برداشت نیز مشغول به جدا کردن گرده‎ها از گل‎های زعفران می‎شوند، تقریباً به ازای هر 80 کیلوگرم گل زعفران یک کیلو زعفران بدست می‎آورند.

گستردگی کار و تامین بازار برای عرضه و فروش زعفران منجر به این شده که در این روستا تعاونی زعفران‎کاران وامنان راه‎اندازی شود.

«ذبیح الله عادلی»، مدیرعامل شرکت زعفران کاران وامنان در این خصوص می‎گوید: این تعاونی از  سال  ۹۲ با سرمایه بالغ بر ۳۲۴ میلیون ریال راه اندازی شد و ۶۴۸ سرپرست خانوار عضو این صندوق در آن زمان بودند.

وی تصریح کرد: در حال حاضر این تعاونی 950 سرپرست خانوار عضو دارد و اعتبار سرمایه  آن به یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون ریال می‎رسد.

کشت ۴۰۰ هکتار زعفران در وامنان آزادشهر

مدیرعامل شرکت زعفران کاران وامنان تاکید کرد: این تعاونی در صدد کمک به زعفران‎کاران و کشاورزان منطقه است در حال حاضر  400 هکتار زعفران، 30 هکتار گل محمدی و 15 هکتار گل گاوزبان در وامنان کشت می‎شود.

عادلی یادآور شد: هر ساله ۲ تن زعفران خالص و همچنین هفت تن گلاب گل محمدی و 800 کیلوگرم گل گاوزبان خشک شده در این منطقه برداشت می‎شود.

وی یادآور شد: عرق نعناع، عرق کاسنی، عرق آویشن، عرق گل گاوزبان، عرق یونجه، عرق بوقناق، عرق خارشتر، زیره سبز و عرق بیدمشک، عرق بومادران و ... در وامنان استحصال می‎شود.

حال این تعاونی علاوه بر ارائه خدمات برای زعفران‎کاران حکم بانک را نیز دارد و بسیاری از خدمات بانکی از پرداخت قبوض آب و برق تا برداشت یارانه‎ها را در این مکان انجام می‎دهند.

حالا پس از این موفقیت مردم روستا در قالب این تعاونی به دنبال این هستند که نسبت به استحصال عرقیجات 14 نوع گیاه نیز اقدام کنند.

البته امام جماعت وامنان اعتقاد داشت که مسئله فرهنگی مهمتر از مسئله اقتصاد است و شاید اقدامات فرهنگی که در این روستا اتفاق افتاده را باید رمز موفقیت و اتحاد مردم وامنان برای حل مشکلات اقتصادی دانست.

مردم روستا نیز این مهم را به خوبی درک کردند و حسینیه‎ای را به مساحت 2 هزار و 500 متر مربع در چهار طبقه فضای آموزشی، فرهنگی، ورزشی در بخش‎های مختلف ایجاد کردند.

شرایط آب و هوایی این منطقه به گونه ای است که میوه درختان آن کرم نمی‎زند و ظرفیت‎هایی که در این منطقه وجود داشته منجر به آن شده که منابع طبیعی نیز برای حل مشکلات مردم منطقه چشمه‎ساران آستین بالا بزند و با طرح ترسیب کربن نسبت به توسعه برخی اقدامات مثل توسعه زعفران، کاشت گیاهان دارویی، توزیع رایگان و کشت درختان مثمر و  تقویت دامپروری به اقتصاد مردم این منطقه کمک کند و این امر نیز منجر به آن شده که مردمانی که در سال‎های گذشته نسبت به تخریب محیط‎زیست برای کسب درآمد و امرار معاش اقدام می‎کردند امروز خود را حافظ منابع طبیعی و محیط‎زیست بدانند.

در حال حاضر 6 روستا در بخش چشمه‎ساران به عنوان پایلوت برای اجرای این طرح قرار گرفته و 4 روستای دیگر نیز امسال به این مجموعه افزوده می‎شود.

ترسیب کربن راه برون‌رفت روستاها از معضل بیکاری

«مهدی کوهساری»، کارشناس ترسیب کربن آزادشهر نیز در خصوص این طرح و اهداف آن می‎گوید: اجرای این طرح در منطقه تیل‎آباد و در وسعت 48 هزار هکتار انجام شده است.

وی تصریح کرد: پروژه ترسیب کربن سه هدف را دنبال میکند، هدف بین‌المللی آن کاهش گازهای گلخانهای، هدف ملی حفظ احیای جنگل ها و هدف محلی توسعه روستایی و جوامع محلی است.

کارشناس ترسیب کربن آزادشهر ادامه داد: برای اینکه به این هدف برسیم در روستاها دو برنامهریزی دوستی ملت با ملت و انسجام سازمانی انجام شد و برای موفقیت در این طرح نیز نشست‎های مختلفی با فرمانداران، شوراها و دهیاران برگزار شد.

کوهساری با بیان اینکه اجرای این طرح به توسعه کشت زعفران در این منطقه کمک کرد، یادآور شد: تغییر الگوی کشت به سمت گونه‌های دارویی مانند گل گاوزبان، گل محمدی و توزیع آن به شکل رایگان، ایجاد صندوق‎های خرد اعتباری با کمک مردم، برگزاری دوره‎های آموزشی و فنی از اقداماتی بود که در این طرح اتفاق افتاد.

با چنین اقداماتی وامنان با زعفران، روستای عطاآباد با صنعت مبل، روستاهای دلند با توت فرنگی، روستاهای بندرگز با باغات مرکبات به برند خوبی رسیدند و این امر مسئولان را به فکر ریشه‎کنی بیکاری در روستاها انداخته است.

گرچه هنوز بسیاری از روستاها با مشکلات زیادی روبه‎رو هستند ولی با توجه به فرهنگ اقدامات جمعی در روستا و حمایت‎ها و تبیین سیاست‎های درست می‎توان گلستان را از زیر گل و لای‎های بیکاری و فقر نجات داد.

پایان پیام/

پربحث ترین ها